Na czym polega analiza częstości?
Analiza częstości, nazywana też analizą częstotliwości, to liczenie, jak często każda litera występuje w tekście, i porównywanie tego z jej zwykłą częstością w danym języku. W polszczyźnie najczęściej pada A, a litery takie jak Q czy X prawie się nie pojawiają. Prosty szyfr zamienia litery, ale nie zmienia tych proporcji, więc przez szyfrogram nadal prześwituje wzór języka. Dlatego od liczenia zwykle zaczyna się łamanie szyfru Cezara lub szyfru podstawieniowego.
Jak czytać wykres?
Każda kolumna to jedna litera. Jasny słupek pokazuje Twój tekst, a ciemniejsza kolumna za nim, z kreską na górze, to wartość oczekiwana w wybranym języku. Gdy obie są zbliżone, masz prawdopodobnie zwykły tekst albo szyfr, który nie przesunął liter. Gdy wysokie słupki stoją nad niskimi kolumnami, coś te litery przestawiło. Wybierz kolumnę, aby odczytać dokładne liczby. Narzędzie liczy tylko litery od A do Z, więc ą, ę, ł czy ż są pomijane.
Jak rozpoznać przesunięcie Cezara?
Ta strona otwiera się na zaszyfrowanym przykładzie. Najwyższy słupek stoi przy D, które występuje 18 razy na 154 litery, a polski profil ma szczyt przy A. D leży trzy miejsca za A, a I z profilu przeszło w L, jeden z kolejnych wysokich słupków, czyli o tyle samo. Kluczem jest więc pewnie przesunięcie o 3. Sprawdzisz to w trybie Łamanie narzędzia do szyfru Cezara, który testuje każde przesunięcie.
Praca nad szyfrem podstawieniowym
Gdy litery są wymieszane i żadne przesunięcie nie pasuje, przełącz kolejność na Od najczęstszej. Twoje litery ustawią się według miejsca nad literami języka, a każda para jest pierwszym tropem: najczęstsza litera może oznaczać A, następna I. Część tropów okaże się błędna, bo sąsiednie miejsca często się zamieniają, więc sprawdzaj je na krótkich wyrazach i powtórzeniach. Gdy ustalisz cały klucz, wpisz go do narzędzia szyfru podstawieniowego i przeczytaj tekst.
Kiedy liczenie przestaje działać?
Krótkie teksty wprowadzają w błąd, bo liczby stabilizują się dopiero po kilkuset literach. Nietypowa tematyka, listy nazwisk i mieszanka języków też je zaburzają. Szyfr Vigenère'a i inne szyfry zmieniające alfabet w trakcie pisania rozkładają liczby równiej, więc wykres wygląda płaściej niż jakikolwiek język. Współczesne szyfrowanie, na przykład AES, nie zostawia takiego wzoru i dlatego to ono chroni prawdziwe dane, a szyfry klasyczne już nie.
Najczęstsze litery w poszczególnych językach
Oto osiem najczęstszych liter w każdym profilu używanym przez narzędzie, od najczęstszej. Wartości są przybliżone. Polskie znaki nie są liczone, więc profile polski i francuski sumują się do nieco mniej niż 100%.
| Język | Najczęstsze litery |
|---|---|
| Angielski | E, T, A, O, I, N, S, H |
| Polski | A, I, E, O, Z, N, R, W |
| Niemiecki | E, N, I, S, R, A, T, D |
| Hiszpański | E, A, O, S, R, N, I, D |
| Francuski | E, S, A, I, T, N, R, U |
Skąd pochodzi ta metoda?
Najstarszy znany opis pochodzi od arabskiego uczonego Al-Kindiego z IX wieku, z jego rozprawy o odczytywaniu zaszyfrowanych wiadomości. Radził, by wziąć długi tekst w tym samym języku, policzyć w nim litery, a potem dopasować najczęstszą literę szyfrogramu do najczęstszej litery tego tekstu. Narzędzie na tej stronie wykonuje za Ciebie część związaną z liczeniem.
Najczęstsze pytania
Jaka litera jest najczęstsza w języku polskim?
A, około 8,9% liter w używanym tu profilu. Dalej są I z 8,2% oraz E i O, każda po około 7,7%.
Czy to działa jak zwykły licznik liter?
Tak. Wklej dowolny tekst, a tabela pokaże, ile razy występuje każda litera od A do Z i jaki ma udział w całości. Tabelę możesz skopiować do arkusza.
Ile liter potrzeba do analizy?
Nie ma ścisłej granicy, ale kilkaset liter daje znacznie stabilniejszy obraz niż jedno czy dwa zdania. Poniżej 100 liter narzędzie o tym przypomina.
Czy to narzędzie złamie mój szyfr?
Nie. Liczy i porównuje litery, a wnioski sprawdzasz samodzielnie. Przy szyfrze Cezara każde przesunięcie przetestuje za Ciebie tryb Łamanie.
Czy polskie znaki są liczone?
Nie. Liczone są tylko litery od A do Z. Znaki takie jak ą, ć czy ł są pomijane, zarówno w tekście, jak i w profilach języków.
Czy mój tekst trafia na Wasz serwer?
Nie. Narzędzie na tej stronie działa w Twojej przeglądarce, więc tekst nie jest wysyłany na nasz serwer.